راههای دستیابی به یافته های موثر و متقاعد کننده در حسابرسی عملیاتی

یافتههای حسابرسی عملیاتی 

یافتههای حسابرسی عملیاتی اطلاعات و نتایج حاصل از بررسی و ارزیابی موضوعی خاص، با استفاده از روشهای حسابرسی عملیاتی است که با توجه به میزان اهمیت آنها، در گزارش حسابرسی عملیاتی قابل درج است.

روشهای حسابرسی جهت کشف یافتهها

یافتههای حسابرسی عملیاتی با استفاده از روشهای مختلفی بهدست میآیند. برخی از روشهای مورد استفاده حسابرسان برای کشف یافتهها، به این شرح است:

 محک زنی از طریق مقایسه عملکردها، با معیارهای مناسب؛

 بررسی نمودار سازمانی، شرح وظایف، خط مشیها و رویههای مدون؛

 تجزیه و تحلیل صورتهای مالی و سایر گزارشهای تهیه شده برای استفاده مدیریت؛

تجزیه و تحلیلهای آماری؛

 مصاحبه با مدیران و کارکنان کلیدی واحد مورد رسیدگی؛

 مطالعات موردی درباره موضوع خاص؛

 استفاده از پرسشنامه برای گرداوری اطلاعات درباره کنترلهای مدیریت؛

 ارزیابی و آزمون کنترلهای مدیریت؛

بررسی معاملات و بازرسی مدارک مربوط به پروژهها، نامهنگاریها و قراردادها؛

 بررسی عملیات از طریق به کارگیری فنونی نظیر کارسنجی و زمان سنجی؛

 تهیه نمودگر و به کارگیری فنون مختلف داده پردازی و حسابرسی رایانه ای؛ و

 مشاهده مستقیم فرایندها و روشها.

نکات مهم برای تکمیل یافتههای

حسابرسی عملیاتی

حسابرس عملیاتی برای تکمیل یک یافته خاص حسابرسی عملیاتی باید از ویژگیهای مختلف شامل وضعیت واقعی، معیار، علتها، آثار و پیشنهادهای عملی آگاهی داشته باشد.
به هر حال، اقدامات مورد نیاز برای تکمیل یافته
های حسابرسی به هدف حسابرسی بستگی بسیار دارد. بنابراین، یافته حسابرسی وقتی کامل تلقی میشود که هدف حسابرسی را تأمین کند و گزارش حسابرسی به وضوح آن هدفها را به ویژگیهای مزبور مرتبط سازد(قوامی، استانداردهای حسابرسی دولتی، 1378).

الف. وضعیت واقعی

وضعیت واقعی به موقعیتی گفته می­شود که در عمل وجود دارد. وضعیت واقعی در جریان عملیات حسابرسی، مشخص و مستند میشود. حسابرس در تعیین وضعیت موجود یک یافته حسابرسی عملیاتی، باید به پرسشهایی از این قبیل پاسخ دهد: چه چیزی را یافتهاید؟ چه چیزی را مشاهده کردهاید؟ چه چیزی معیوب، ناقص یا اشتباه است؟ و آیا نارسایی مشاهده شده، محدود به واحد عملیاتی مورد بررسی و یا گستردهتر از این حد است؟ (رایدر، راهنمای جامع حسابرسی عملیاتی ،1380).

مقدار، مبلغ  و کیفیت خرید و فروش، وضعیت داراییها و بدهیها، تعداد و بهای تمامشده محصولات تولید شده، تعداد و دفعات حمل مسافر و بار، میزان و مبلغ ضمانتنامه و بیمه نامههای صادره، میزان و نوع تسهیلات اعطایی، تعداد پروندههای رسیدگی شده، تعداد گزارشهای صادره، ساختار سازمانی، تعداد کارکنان صف و ستاد و همچنین فرایندها و سیستمهای بهکار گرفته شده، نمونههایی از وضعیت واقعی در واحد اقتصادی است.

حسابرس هنگام شناخت وضعیت واقعی، عملیات و اطلاعات مربوط را در دامنه رسیدگی بررسی
می کند، سپس با انجام مصاحبه
های اثربخش، مشاهده عملیات، بررسی اسناد و مدارک خاص و نیز مستندسازی آنها، میکوشد حقایق را آشکار سازد.

ب. معیار

حسابرس عملیاتی در تجزیه و تحلیل وضعیت موجود، باید از شرایطی آگاه باشد که انتظار دارد در آن به مقصدها و هدفهای عملیاتی دست یابد. در واقع اینتجزیه و تحلیل شامل مطالعه و اندازه گیری عملکرد واقعی در مقایسه با معیارهای گوناگونی است که میزان دستیابی سازمان به هدفهای مربوط را تعیین میکند.

حسابرس عملیاتی باید موضوعهایی از قبیل قوانین ومقررات مربوط ، قرارداد و سیاستهای موجود، سیستمها و روشها، استانداردها، جدولهای زمانی، طرحها و بودجهها را مورد بررسی قرار دهد و بهمنظور تعیین معیار مناسب برای هر یافته حسابرسی خاص، با درنظر گرفتن وضعیت موجود، به پرسشهایی از این قبیل پاسخ دهد که: عملیات باید چگونه باشد؟ معیار ارزیابی و روش استاندارد چیست؟ در واقع در این مرحله، «چیزی که هست با چیزی که باید باشد» مقایسه میشود. (رایدر، راهنمای جامع حسابرسی عملیاتی، 1380).

پ. علتها

ارزش یافتههای حسابرسی عملیاتی زمانی بیشتر میشود که حسابرس علتهای انحراف از معیارها را شناسایی کند. حسابرس عملیاتی بهمنظور تجزیه و تحلیل این علتها باید به پرسشهایی از این قبیل پاسخ دهد: چرا این اتفاق افتاد؟ و دلایل وجود نارساییهای عملیاتی چیست؟  (رایدر، راهنمای جامع حسابرسی عملیاتی ، 1380).

یکی از مهمترین عوامل در تکمیل یافته حسابرسی عملیاتی، مشخص کردن علتهای نارساییها است. این علتها، موجب کاهش اثربخشی و از دست رفتن کارایی و صرفه اقتصادی میشود. حسابرس باید در شناسایی علتها، دقت بسیاری را به کار برد. در برخی موارد، اشخاصی خاص عامل ایجاد نارسایی هستند. باید توجه داشت که مسئولیت حسابرس، شناسایی این اشخاص نیست، بلکه موضوع مورد نظر، شناسایی دلایل مهم انحراف از معیارهای مورد انتظار است.

علتها ممکن است از موارد زیر ناشی شود:

 ضعف مدیریت و وجود سیستمهای عملیاتی نامناسب؛

 نبودکنترلهای مناسب در رابطه با ریسکهای عدم دستیابی به هدفهای فعالیتها؛

 موثر نبودن یا عدم رعایت کنترلهای موجود؛

 برنامه ریزی نامناسب یا نبود سیستمها و روش

/ 0 نظر / 33 بازدید