حسابداری حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی
ساعت ۸:٢٧ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٠ آبان ۱۳۸٧  

چکیده فصل۹ جلد دوم نشریه شماره۱۴۶ سازمان حسابرسی:

«کتاب حسابداری سازمانهای دولتی وموسسات غیرانتفاعی»

        همانطور که ساختار واحدهای دولتی پیچیده میشود، واضح است که در صورت تمرکز واحدهای ارائه دهنده خدمات به ادارات یا حسابهای مستقل متعدد، یا حتی واحدهای دولتی متعدد در یک واحد اجرائی خاص ، کارائی نیز باید بهبود یابد.

•        عنوان منطقی برای واحد مالی و حسابداری ایجاد شده به منظور ثبت منابع مورد استفاده برای ارائه خدمات به صورت متمرکز ،حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی است.

•         دلیل ایجاد این دسته حسابهای مستقل  بهبود مدیریت منابع است.

•         تجربه تعداد زیادی از واحدهای دولتی در سالهای اخیر نشان دهنده کاهش درآمدها همراه با افزایش تقاضا برای خدمات دولتی است.

•         در نتیجه بسیاری از واحدهای دولتی گرایش دارند قسمتی از منابع مورد نیاز را از محل وجوه دریافتی از استفاده کنندگان خدمات تأمین کنند در حا لی که قبلاُ از محل مالیاتهای دریافتی و یا سایر درآمدهای دولتی تأمین مالی می شده است .

برای اینکه بدانیم که این وجوه دریافتی با هزینه های عملیاتی تناسب دارد و به منظور بهبود توانائی مسئولان دولتی در تعیین معقول بودن هزینه ها در ارتباط با منافع آن ،روش مطلوب این است که عملیات و فعالیت ها برمبنای مورد استفاده شرکتهای تجاری انجام شود و در دفاتر ثبت شود.

لذا بسیاری از فعالیتهائی که قبلا بر مبنای غیر تجاری صرف انجام می شد و به وسیله حساب مستقل دولتی به ثبت می رسید، اکنون به وسیله حسابهای مستقل سرمایه ای (تجاری) ثبت می گردد:

١- حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی

 ٢-حساب مستقل انتفاعی


فعالیتهای که مربوط به  تولید کالا و ارائه خدمات و فروش آنها به عامه مردم باشد در حساب مستقل انتفاعی ثبت می شود و فعالیتهائی که مربوط به تولید کالا و ارائه خدمات و فروش آنها به واحدهای دولتی،ادارات و سایر حسابهای مستقل بر مبنای پرداخت بهای تمام شده در حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی ثبت می شوند.

 

مفروضات حسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی :

 

 

  1. هدف مالی این حساب پوشش کل بهای تمام شده از محل درآمدهای عملیاتی است
  2. سود خالص برای جایگزینی دارایی ها کافی است اما برای توسعه باید از محل سایر حسابهای مستقل تامین شود
  3. بودجه برای اطلاع ، نه انجام عمل قانونی تسلیم میشود پس ثبتی برای آن انجام نمیشود .

عبارت بر مبنای پرداخت بهای تمام شده نیاز به تفسیر دارد یعنی لازم نیست که بهای دریافتی از استفاده کنندگان خدمات کل بهای تمام شده کالاها و خدمات را پوشش دهد.

 

به حسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی ، حسابهای مستقل خدمات داخلی دولت، حسابهای مستقل سرمایه در گردش ، حسابهای مستقل تنخواه گردان و نظایر آن گفته می شود.

 

        روش ثبت حساب مستقل سرمایه ای شبیه به شرکت های تجاری است یعنی درآمدها و هزینه ها به روش تعهدی شناسایی می شوند و در ترازنامه دارایی های جاری از دارایی های ثابت و بدهی هایی جاری از بدهییای بلند مدت به طور جداگانه طبقه بندی می شوند.

 

        در حسابهای ارزش ویژه حسابهای مستقل سرمایه ای لازم است بین ارزش ویژه اهدائی به حساب مستقل و سود تقسیم نشده عملیاتی تفاوت قائل شد.

        طبق استاندارهای هیأت استاندارهای حسابداری دولتی  حسابهای مستقل سرمایه ای هیچ نیازی به ثبت بودجه ای ندارد.

نکته مهم و مورد تاکید ، واحد مالی و حسابداری بودن این حساب مستقل است.

 در نتیجه ، ایجاد حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی معمولا به تصویب و تائید قانونگذار نیاز دارد.

 

 قانون باید منبع یا منابع مالی مورد استفاده عملیات حساب مستقل را نیز مشخص کند.

تخصیص اولیه منابع به حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی می تواند از  محل:

1- انتقالات از سایر حساب های مستقل مانندحساب مستقل عمومی یا حساب مسقل انتفاعی 2-یا از محل کمک های بلاعوض یا پیش دریافت های بلند مدت قابل پرداخت توسط حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی طی چند سال باشد

3-یا از محل عواید حاصل از انتشار اوراق قرضه با پشتوانه مالیاتی

4- یا انتقالات از سایر واحدهای دولتی که پیش بینی می شود از خدمات ارائه شده توسط حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی درآینده استفاده کنند،خواهد بود.

از آنجائی که این حساب مستقل به منظور بهبود مدیریت منابع ایجاد میشود ، معمولا نظر بر این است که عملیات حسابهای مزبور بر مبنای مورد استفاده شرکتهای تجاری اداره شود و در دفاتر ثبت شود.

کاربرد و انجام این واقعیت عمومی برای یک مورد خاص ممکن است بین مسئولان اجرایی (مدیران آزادی خواه) که در مورد مصرف خدمات و کالا معتقد به قضاوت حرفه ای هستند و قانون گذاران (خواهان کنترل قابل ملاحظه)که معتقدند بر تصمیمات مدیران در مورد حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی باید اعمال کنترل نمایند مجادله ایجاد می شود.

بر اساس تعریف مشتریان حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی را ادارات و واحد های دولتی و سایر حساب های مستقل تشکیل می دهند.

این ادارات و یا حساب های مستقل که موظف به رعایت اعتبارات مصوب در مورد مصرف منابع برای خرید کالاها هستند باید کالاها و خدماتی را که از عزضه کنندگان داخلی(حساب مستقل انتفاعی،حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی)دریافت می کنند را مانند کالاها و خدماتی که از عرضه کنندگان خارجی دریافت می کنند در دفاتر به ثبت برسانند.

در صورتیکه قوه مقننه موظف به تدوین رویه های قیمت گذاری برای حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی باشد و این رویه های تدوین شده بر سود به دست آمده دوره، و عدم تقسیم سود حاکم بوده و از طرفی تهیه و ارائه گزارشات میان دوره ای شواهدی دال بر رعایت این رویه ها و سیاست های تدوین شده توسط قانون گذاران باشد ، همواره قانون گذاران قادر هستند که کنترل قابل ملاحظه بر وظایفی که توسط حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی انجام می شود داشته باشند.

با این حال هنوز به مدیران حساب مستقل آزادی عمل لازم برای انجام عملیات به صلاحدید خود در محدوده رویه های تدوین شده توسط قوه مقننه داده نشده است.

        دراینجا مسأله ی اصلی جلب رضایت اشخاص است که با قیمت گذاری مخالفند و البته بهای تمام شده نیز پاسخی ناقص است چرا که نمیتواند درآمد کافی برای جایگزینی کالاها  زمانی که قیمت جایگزینی افزایش یافته است و افزایش مقادیر کالاها وقتی که حجم معاملات افزایش یافته را فراهم آورد.

        حقوق و دستمزد و سایر هزینه های عملیاتی نقدی حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی باید پرداخت شود ، در صورتیکه این حساب مستقل از حسابهای مستقل دیگر یا واحدهای دولتی وام گرفته باشد ، قیمتها باید در حدی تعیین شود که وجه مورد نیاز برای تسویه بدهی را نیز فرآم آورد.

 

ترازنامه

بر اساس استاندارد های هیآت استاندارد های حسابداری دولتی ترازنامه حساب مستقل سرمایه ای شبیه ترازنامه شرکت های خصوصی است و دارایی هایی جاری از دارایی هایی بلند مدت و بدهیهای جاری از بدهیهای بلند مدت تفکیک شده و به طور جداگانه طبقه بندی گردیده است

صورت عملیات

نتایج عملیات حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی نیز در صورت حساب هزینه ها و درآمدها و تغییرات در سود تقسیم نشده که همانند صورت حساب سود زیان در شرکت های انتفاعی است گزارش می گردد.

صورت جریان وجوه نقد

برای کلیه حسابهای مستقل سرمایه ای و حسابهای مستقل امانی غیر قابل مصرف و سازمانها و موسسات دولتی که از حسابداری حساب مستقل سرمایه ای استفاده می کنند لازم است همراه با ترازنامه،صورت هزینه ها و درآمد ها و تغییرات در سود تقسیم نشده ، باید صورت جریان وجوه نقد نیز ارائه گردد و البته جریان های نقدی که در بیانیه ی شماره ( 95 FASB ) آورده شده برای استفاده کنندگان از گزارشات دولت کفایت نمی کند پس هیأت استانداردهای حسابداری دولتی4دسته از جریانات نقدی را ارائه کرد ه که شامل :

1-جریانهای نقدی حاصل از فعالیت های عملیاتی

2-فعالیت های تأمین مالی غیر سرمایه ای

3- سرمایه ای و تأمین مالی مربوط

4-سرمایه گذاری.

n      الزام به تهیه صورت جریان وجوه نقد به روش مستقم

n      تهیه صورت تطبیق مازاد خالص حاصل از فعالیتهای عملیاتی به روش غیر مستقیم (جزء ضمایم)

جریانهای نقدی حاصل از فعالیت های عملیاتی :

شامل : دریافت از مشتریان، دریافت از محل فعالیتهای عملیاتی با سایر حسابهای مستقل، وجوه نقد پرداختی به عرضه کنندگان کالا و خدمات،وجوه نقد پرداختی بابت حقوق و دستمزد به ارائه کنندگان خدمات،وجوه نقد پرداختی بابت فعالیت های عملیاتی به سایر حساب های مستقل است.

جریان های نقدی حاصل از فعالیت های تأمین مالی غیر سرمایه ای :

 

شامل :

 1-عواید حاصل از ایجاد بدهی که به روشنی نمی توان به تحصیل و ساخت و بهسازی دارایی هایی سرمایه ای منتسب کرد

2- وجوه نقد دریافتی از کمک های بلاعوض،یارانه ها و مالیات هایی که برای اهداف سرمایه ای یا فعالیت های عملیاتی خاص محدود نشده اند

3- وجوه پرداختی بابت بهره و اصل بدهی که از دارایی های غیر سرمایه ای تأمین مالی شده

4- وجوه پرداختی به عنوان کمک های بلاعوض به سایر دولتها، حسابهای مستقل یا سازمانها به استثنای پرداختهای مربوط به فعالیتهای عملیاتی خاص دولت کمک کننده.

جریانهای نقدی حاصل از فعالیت های سرمایه ای و تأمین مالی مربوط :

شامل:

1- عواید حاصل از ایجاد بدهی و عوارض مخصوص و مالیات هایی که به طور خاص می توان به تحصیل و ساخت و بهسازی دارایی های سرمایه ای منتسب کرد

2- وجوه حاصل از کمک های بلاعوض سرمایه ای ، وجوه دریافتی از فروش دارایی های سرمایه ای، وجوه حاصل از بیمه ی دارایی های سرمایه ای صدمه دیده و دزدیده شده

3- وجوه پرداختی بابت تحصیل،ساخت و بهسازی دارایی های سرمایه ای، وجوه پرداختی بابت بهره و اصل بدهی که از دارایی های سرمایه ای تأمین مالی شده است. 

جریانهای نقدی حاصل از فعالیت های سرمایه گذاری :

شامل دریافت اصل وام پرداختی،درآمد بهره و سود سهام،اسناد دریافتی از سایر موسسات،سرمایه گذاری در اوراق بهادار، مجموعه ی سرمایه گذاریها، وجوه دریافتی بابت ایجاد بدهی و سایر ابزار تأمین مالی وتسویه اصل وام،پرداخت وجه نقد بابت اصل بدهی و سایر ابزارهای تأمین مالی،افزایش سپرده گذاری در مجموعه ی سرمایه گذاری حسابهای غیر دیداری.

صورتهای مالی ترکیبی

در صورتی که یک واحد گزارشگری بیش از یک حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی داشته باشد ، تهیه ترازنامه ترکیبی،صورت ترکیبی درآمدها،هزینه ها و تغییرات در سود تقسیم نشده، و صورت ترکیبی جریان وجوه نقد برای کلیه حسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی به منظور افشای جزئیات برای پشتیبانی ستون حسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی در صورتهای ترکیبی کلیه حسابهای مستقل ضروری است.

تحصیل دارائیها از طریق کمکهای دریافتی یا کمکهای بلاعوض

دارایی هایی ثابت ممکن است  از طریق:

1- انتقالات از سایر حساب های مستقل همان واحد دولتی یا سایر واحدهای دولتی تحصیل شوند. 2-گاهی از محل کمک های بلاعوض سرمایه ای خریداری می شوند

3- گاهی از محل درآمدهای عملیاتی خود حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی تحصیل و خریداری می شود.

* دارایی های ثابت اهدایی یا تحصیلی از طریق کمک  باید در تاریخ دریافتی به ارزش منصفانه در حساب دارایی ها ثبت و طرف بستانکار آنها ارزش ویژه است.

* کمک های بلاعوض،پاداش ها یا درآمدهای مشترکی که برای تحصیل یا ساخت دارایی های سرمایه ای  استفاده شده به عنوان اضافات ارزش ویژه  حساب مستقل گزارش می شوند.(کمکهای بلاعوض سرمایه ای به حسابهای مستقل سرمایه ای)

* طبق GASB  کمک های بلاعوض عملیاتی  به حسابهای مستقل سرمایه ای و کمکهای بلاعوضی که ممکن است برای مخارج عملیاتی یا سرمایه ای یک حساب مستقل سرمایه ای مورد استفاده قرار گیرد به عنوان  درآمدهای غیر عملیاتی و به روش تعهدی ثبت می شوند ونه به عنوان ارزش ویژه اهدایی.

* دارایی های ثابت تحصیل شده از محل عوایدکمک های بلاعوض سرمایه ای،پاداش ها و درآمد های مشترک به بهای تمام شده ثبت می شوند.

استهلاک دارائیهای اهدائی یا دارائیهای تحصیلی از طریق کمکهای بلاعوض سرمایه ای

روش استهلاک دارایی های اهدایی و دارایی هایی که از محل های کمک های بلاعوض سرمایه ای کسب می شوند با روش استهلاک دارایی ها هیچ تفاوتی ندارد .

GASB روش بستن هزینه استهلاک دارایی های اهدایی یا دارایی هایی تحصیلی از محل کمک های بلاعوض سرمایه ای به یک حساب ارزش ویژه مناسب ، به غیر از سود تقسیم نشده را مجازمیداند. که در این صورت بخش ارزش ویژه ترازنامه به شرح زیر خواهد بود.

وصورت درآمدها ،هزینه ها و تغییرات در سود تقسیم نشده به صورت زیر  میباشد.

 

ترازنامه حساب مستقل سرمایه ای بخش ارزش ویژه

ارزش ویژه :

سرمایه اهدائی:

کمکهای بلاعوض سرمایه ای         ***

کسر می شود : استهلاک(اختیاری)        ***         ****

کمک دریافتی از دولت                                     ***             *****

سود تقسیم نشده                                                               ***

جمع ارزش وبژه                                                                ****

صورت درآمد ها و هزینه ها و تغییرات در سود تقسیم نشده

 

 

درآمد عملیاتی                                                                                             xxx

هزینه های عملیاتی (شامل استهلاک کلیه دارائیهای استهلاک پذیر )         (xxx)

سود ( زیان ) عملیاتی                                                              (xxx)

درآمدهای غیر عملیاتی                                                              xxx

سود ( زیان ) قبل از انتقالات عملیاتی                               xxx              

انتقالات عملیاتی                                                                    xxx

سود ( زیان ) خالص                                                                 xxx

اضافه میشود : استهلاک دارایی های تحصیلی                     

از طریق کمکهای بلاعوض                                                         xxx

افزایش ( کاهش ) در سود تقسیم نشده                                            xxx

سود تقسیم نشده در آغاز دوره                                                      xxx

سود تقسیم نشده در پایان دوره                                                     xxx

 

دارائیهای تحصیلی طبق قراردادهای اجاره سرمایه ای (اجاره به شرط تملیک)

گاهی دارایی ها از طریق قراردادهای اجاره سرمایه ای توسط حساب تحصیل می شوند.

 معیارهای موجود در بیانیه (FASB13  )در این جا برای تفکیک قراردادهای اجاره سرمایه ای و عملیاتی استفاده می شود.

* دارایی هایی که از طریق قراردادهای اجاره عملیاتی کسب می شود متعلق به موجر است و به حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی هیچ تعلقی ندارد بنابراین اجاره پرداختی سالانه به عنوان هزینه اجاره در حساب مستقل ثبت می گردد و بابت این دارایی ها هیچ هزینه استهلاکی در دفاتر حساب مستقل ثبت نمی شود.

دارایی هایی که از طریق قرارداد اجاره سرمایه ای تحصیل می شوند باید در دفاتر حساب مستقل سرمایه ای ثبت گردند و مبلغی که به عنوان بهای تمام شده این دارایی هایی که بر اساس قرارداد اجاره  سرمایه ای تحصیل می شوند در حساب مستقل ثبت می شود عبارت است از اقل:

1-ارزش فعلی اجاره و حداقل سایر پرداختهای اجاره

2-یا ارزش منصفانه دارایی اجاره شده.

این دارایی ها باید به طور سسیماتیک مستهلک شوند. دوره استهلاک  محدود به مدت اجاره است مگر آنکه  در اجاره :

1- انتقال عنوان مالکیت پیش بینی شده باشد

2-یا شامل اختیار خرید باشد .

که در این صورت عمر اقتصادی دارایی به عنوان دوره استهلاک در نظر گرفنه می شود.

طی مدت اجاره ، از هر حداقل پرداختی به وسیله حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی مبلغی به عنوان کاهش بدهی طبق اجاره و مبلغی به عنوان هزینه بهره تخصیص داده می شود.

حسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی دارای فعالیتهای ساخت

* حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی گاهی در عملیات ساخت مرحله ای اشتغال دارد که سیستم حسابداری این حساب مستقل باید تمام حساب های لازم برای هزینه یابی مرحله ای را فراهم آورد و گاهی حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی به ساخت،تعمیر و نگهداری بر مبنای سفارش کار اشتغال دارد ،سیستم حسابداری این حساب مستقل نیز باید حساب های لازم برای هزینه یابی سفارش کار را فراهم کند.

 

حسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی به عنوان شیوه های جایگزین تامین مالی

* برخی از واحدهای دولتی گاهی از حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی به عنوان شیوه هایی برای مدیریت مالی ریسک،خرید تجهیزات و هزینه عملیات یا انجام وظایفی که از طریق دریافت وجوه از استفاده کنندگان خدمات برای پوشش بهای تمام شده و هزینه ها بر مبنای تعهدی میسر باشد، ممکن است استفاده کنند.

        وقتی که یک حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی برای خرید تجهیزات و هزینه های عملیاتی وجود داشته باشد اعتبارات مصوب و مخارج این حساب مستقل ، هزینه ها ی تقریبی دقیق تری از اعتبارات  مصوب و مخارج قابل گزارش به وسیله واحدهای استفاده کننده از حسابداری تعهدی نسبت به هزینه های واقعی ارائه خواهد کرد.

 

n      سازمانهای دولتی استفاده کننده ازحسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی برای ثبت فعالیتهای تامین مالی دارای خطر ، موظف به شناسائی درآمدها، هزینه هائی و بدهیها اساسا به روشی شبیه به شناسائی مجموعه خطرهای سازمان یا موسسه عمومی هستند.(همکاری گروههایی از سازمانهای دولتی مرتبط با تامین مالی خطرهای زیان مربوط به اموال ، مزایای پایان خدمت کارگران، بهداشت کارکنان و خطرهای مشابه )

n      به طورخلاصه ، حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی باید هزینه دعاوی و بدهی مربوط را در زمان اثبات ادعا شناسائی کند، احتمال آسیب دیدن دارائی یا تحقق بدهی و مبلغ زیان به طور منطقی قابل برآورد باشد، یا تحقق زیان قابل برآورد و احتمال اثبات ادعا نیز وجود داشته باشد.

زیانهای ممکن ، زیانهای احتمالی که بطور معقول قابل اندازه گیری نیستند و زیان تحقق یافته بیش از بدهی ثبت شده باید در یاداشتهای توضیحی همراه صورتهای مالی افشا شود.

افشا باید در برگیرنده ماهیت بدهی احتمالی ، مبلغ زیان برآوردی یا حدودی از زیان ، یا ارائه یاداشتی در صورت غیر قابل برآورد بودن زیان باشد.

        هزینه هایی که توسط حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی به حساب سایر حساب های مستقل منظورمی شود باید برای پوشش دادن هزینه های ادعایی شناسایی شده در آن دوره زمانی کافی باشد.

        هزینه هایی که توسط حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی به حساب سایر دارایی مستقل  منظورمی شود توسط حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی به عنوان درآمد و توسط سایر حسابهای مستقل دولتی به عنوان مخارج  یا توسط حسابهای مستقل سرمایه ای و حسابهای مستقل امانی غیرقابل مصرف به عنوان هزینه شناسایی می شود.

مبالغی که بیش از بهای تمام شده باشد توسط حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی به عنوان سایر منابع تأمین مالی و توسط سایر حسابهای مستقل به عنوان سایر مصارف مالی شناسایی شود.

 اگر حساب مستقل خدمات و تدارکات در پوشش بهای تمام شده هزینه های ادعایی ناتوان باشد کسری حساب مستقل خدمات و تدارکات باید به حساب سایر حساب های مستقل منظور و توسط حسابهای مستقل اخیر به عنوان هزینه یا مخارج گزراش شود.

مورد انحلال حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی :

وقتی حساب مستقل  خدمات و تدارکات داخلی عملیاتی که برای آن ایجاد شده انجام دهد ، یا فعالیت آن به هر دلیل متوقف شود ، باید حساب مستقل منحل شود.

تسویه به یکی از سه روش زیر یا ترکیبی از آنها انجام میشود:

1)       تمام دارایی ها این حساب مستقل به حساب مستقل دیگری منتقل شده که  عملیات  را به عنوان یک فعالیت فرعی ادامه می دهد.(به عنوان مثال ، حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی به اداره ای از حساب مستقل عمومی تبدیل شود)

 )ماهیت مستقل بودن این حساب از بین می رود)

2) انتقال تمام دارایی های این حساب مستقل به حساب مستقل دیگر یا یک واحد دولتی دیگر.

3)تبدیل دارایی های غیر نقدی به وجه نقد و انتقال آن به یک حساب مستقل دیگر یا تقسیم آن بین تمام حساب های مستقل.

نحوه انحلال این حساب دقیقا شبیه انحلال شرکت های تجاری است که ابتدا با پرداخت به بستانکاران برون سازمانی آغاز،بازپرداخت پیش دریافت های بلند مدت مستهلک نشده و تسویه ارزش ویژه باقی مانده انجام می شود.

ارزش ویژه اهدائی به حساب مستقل ، منطقا به حساب مستقل یا واحد دولتی اهداکننده برگردانده می شود، اما ممکن است قانون روش دیگری را مشخص کند.

 

حساب مستقل ملزومات

 

مسئولان اجرایی شهر نمونه براساس مصوبه شورای شهر برای متمرکز کردن وظایف خرید ، انبار داری و صدور ملزومات یک حساب مستقل ملزومات در 1 فروردین 1384 ایجاد می کنند . در واقع حساب مستقل عمومی در 29 اسفند ماه 1383مبلغ 500/61 هزار ریال به عنوان موجودی ملزومات و مبلغ 000/30 هزار ریال به عنوان موجودی نقد به حساب مستقل جدید منتقل می کند این در واقع کمک به حساب مستقل ملزومات است و نیاز به بازپرداخت آن نیست . این مبالغ  به حساب جدیدی به نام انتقالات ورودی ارزش ویژه منتقل می شود.  

1.   موجودی نقد 000/30

موجودی ملزومات 500/61

                 انتقالات  ورودی ارزش ویژه 500/91

حساب انتقالات ورودی ارزش ویژه در پایان دوره مالی به حساب مناسبی به نام کمک دریافتی از حساب مستقل عمومی که بخشی از ارزش ویژه حساب مستقل است بسته می شود و در بخش تغییرات ارزش ویژه صورت عملیات حساب مستقل گزارش می شود.

 

برای تامین وجوه نقد لازم برای تحصیل ساختمان و تجهیزات ، حساب مستقل خدمات آب شهری مبلغ 000/130 هزار ریال به عنوان پیش پرداخت به حساب مستقل ملزومات ، پرداخته است که حساب مستقل ملزومات این پیش دریافت را باید طی 20 قسط مساوی بازپرداخت کند .

2.  موجودی نقد 000/130

            پیش دریافت از حساب مستقل خدمات آب 000/130

 

خریداری زمین و ساختمان انبار به مبلغ 000/95 هزار ریال که مبلغ 000/25 هزار ریال آن بهای تمام شده زمین است. ماشین آلات و تجهیزات انبار به مبلغ 000/25 هزار ریال و وسایل نقلیه 000/10 هزار ریال خریداری می شود .

3.       زمین                        000/25

      ساختمان                       000/70    (000/25-000/95)

     ماشین آلات و تجهیزات      000/25

    وسایل نقلیه                     000/10

                                              موجودی نقد 000/130

به دلیل نگهداری و حفظ موجودی ها در سطحی که متناسب با سفارشات باشد سفارش خرید ملزومات داده می شود در اینجا حساب تعهدات قطعی نشده ضرورت ندارد . موجودی ملزومات دریافت و صورت حساب  مربوط برای پرداخت وجه آن به مبلغ 600/192 تایید می شود .

4. موجودی ملزومات 600/192

               اسناد هزینه پرداختی 600/192

 

موجودی ملزومات برای حساب مستقل عمومی صادر میشود و طبق بودجه حساب مستقل ملزومات شهر نمونه ،نشان دهنده افزایش در بهای تمام شده تا 35% میباشد.

5. الف:  بهای تمام شده ملزومات صادر شده 000/185     (بهای تمام شده)

                                                                موجودی ملزومات 000/185

5. ب:  طلب از حساب مستقل عمومی 750/249   (750/249=35/1×18500۰ )                                                                                                                                                                 

                                              صورت حساب ارسالی به ادارات 750/249 

 

وصول مبلغ 000/231 هزار ریال از حساب مستقل عمومی :

6.  موجودی نقد 000/231

                                      طلب ا ز حساب مستقل عمومی 000/231

هزینه حقوق و دستمزد و سایر هزینه ها به طور نقد بین حسابها به صورت زیر تقسیم شده است، پرداخت شده :

7.   هزینه اداری                     000/11

      هزینه خرید                      000/19

     هزینه انبار داری                 000/12

هزینه حمل کالای فروش رفته 000/13

                                                   موجودی نقد 000/55

 

پرداخت مربوط به اسناد هزینه پرداختی به مبلغ 000/164 هزار ریال :

8. اسناد هزینه پرداختی 000/164

                                    ح موجودی نقد 000/164

 

     پیش دریافت از حساب مستقل خدمات آب که طی 20 قسط مساوی سالانه پرداخت می شود اولین قسط آن در پایان سال پرداخت می شود :

9. پیش دریافت از حساب مستقل خدمات آب 500/6

                                                                       موجودی نقد 500/6                              (6500= 20/130000)

فرض کنیم عمر مفید برآوردی ساختمان 20 سال و عمر مفید تجهیزات و ماشین آلات 10 سال و عمر مفید وسایل نقلیه 5 سال است .10% از استهلاک ساختمان به عنوان هزینه اداری ، 10% از استهلاک ساختمان به عنوان هزینه خرید باقیمانده استهلاک ساختمان به انبار اختصاص دارد. مبلغ2500 هزار ریال نیز بابت هزینه استهلاک ماشین آلات و تجهیزات به حساب هزینه های انبار داری منظور می شود و 2000 هزار ریال بابت استهلاک وسایل نقلیه به حساب هزینه های حمل کالای فروش رفته منظور می شود .

 

 

 

 

                                         هزینه خرید 350                        350=10%×3500                                                                                                                                             هزینه انبار داری 5300                               هزینه استهلاک ماشین آلات و تجهیزات       هزینه حمل کالای فروش رفته 2000                             ( 5300=2500+ 2800) (2800=80%×3500)

                         استهلاک انباشته  ساختمان                   3500      (20/70000)         

                     استهلاک انباشته  ماشین آلات و تجهیزات انبار 2500                                                                        

                      استهلاک انباشته وسایط نقلیه             )                                                       

حساب های موقت باید در 29 اسفند ماه 1384 بسته شوند :

 11.  صورت حساب ارسالی به ادارات      750/249

                                   بهای تمام شده ملزومات صادره          000/185

                                    هزینه های اداری                            350/11     (350+11000)

                                     هزینه های خرید                           350/19      (350+19000)

                                        هزینه انبار داری                         300/17     (5300+12000)

                                    هزینه های حمل کالای فروش رفته     000/15      (2000+13000)

مازاد خالص صورت حساب ارسالی به ادارات  بر هزینه ها                    750/1

 

مازاد خالص صورت حساب ارسالی به ادارات  بر هزینه ها یا

 مازاد خالص  هزینه ها برصورت حساب ارسالی به ادارات  (در صورتی که عملیات منجر به زیان شود) عنوان حسابی است که معمولا نتایج  حساب مستقل را بهتر از خلاصه سود و زیان در شرکتهای تجاری ، بیان میکند.

این حساب باید در پایان سال بسته شود که از عنوان حساب سود تقسیم نشده استفاده میشود.

مازاد خالص صورت حساب ارسالی به ادارات  بر هزینه ها   750/1

                                                             سود تقسیم نشده    750/1

 

حساب انتقالات ورودی ارزش ویژه نمایانگر ارزش ویژه اهدائی است که با حساب کمک دریافتی از حساب مستقل عمومی  بسته می شود.

انتقالات ورودی ارزش ویژه       500/91

                             کمک دریافتی از حساب مستقل عمومی   500/91 

     

شهر نمونه

حساب مستقل ملزومات

ترازنامه در تاریخ 29 اسفند 1384

داراییها :

داراییها ی  جاری :                                             

موجودی نقد                                                                                 500/35

طلب از حساب مستقل عمومی                                                              750/18

موجودی ملزومات                                                                             100/69

داراییهای ثابت :

زمین                                                                       000/25

ساختمان                                            000/70

کسر می شود استهلاک انباشته                    (3500) ۶۶/۵۰۰                                                         

ماشین آلات و تجهیزات                              25000

کسر می شود استهلاک انباشته                     (2500)          ۲۲/۵۰۰                

وسایل نقلیه                                          000/10

کسر می شود استهلاک انباشته                      (2000)                  8000

جمع داراییها ی ثابت                                                                              122000

 

جمع داراییها                                                                                      350/245

                                                                                                                                                                                                               

بدهی های جاری

اسناد هزینه های پرداختی                        600/28

حصه جاری پرداختنی                               6500

جمع بدهی های جاری                                                    35100 

بدهی های بلند مدت:

پیش دریافت از حساب مستقل خدمات آب                              117000

جمع بدهی ها                                                                                     100/152

                                                                                                                                                                                                     

ارزش ویژه:

کمک دریافتی از حساب مستقل عمومی                            500/91 

سود تقسیم نشده                                                      1750     

جمع ارزش ویژه                                                                                    250/93

                                                                                                                       

جمع بدهی ها وارزش ویژه                                                                     350/245       

 

                                                                                                 

 

 

شهر نمونه

حساب مستقل ملزومیات

صورت در آمدهاوهزینه  هاوتغیرات درسود تقسیم نشده وارزش ویژه اهدایی

بر سال منتهی  بر 29 اسفند 1384

صورتحساب ارسالی به ادارات                                                                  750/249

 

کسر می شود بهای تمام شده ملزومات ارسالی                                               (185000)

  سود ناخالص                                                                                    750/64

کسرمی شود:

هزینه اداری                                                   350/11

هزینه خرید                                                   350/19

هزینه انبار داری                                               300/17

هزینه حمل کالای فروش ر فته                              000/15

جمع هزینه های عملیاتی                                                                           (63000 )

مازاد خالص صورتحساب ار سالی به ادارات بر هزینه ها                                             750/1  

سود تقسیم نشده اول دوره                                                                            0   

سود تقسیم نشده پایان دوره                                                                         1750

انتقالات ورودی ارزش ویژه                                                                          500/91                                                        

ارزش و‍‍‍‍‍‍‍‍یژه اهدایی دراول دوره                                                                          0

ارزش وی‍ژه اهدایی در پایان دوره                                                                   500/91          

 

 

 

 

شهر نمونه

حساب مستقل ملزومیات

صورت جریان وجوه نقد

برای سال منتهی به 29 اسفند 1384

 

. وجوه نقدحاصل از فعالیت های عملیاتی:

       (6) وجه نقد دریافتی از مشتریان                                     000/231            

       (7) وجه نقد پرداختی به کارکنان                                     (000/55)

       (8) وجه نقد پرداختی به عرضه کنندگان کالا وخدمات              (000/164)

خالص وجه نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی                                                                                              000/12       

وجه نقد حاصل از فعالیت های تامین مالی غیر سرمایه ای:

(1) ارزش ویژه انتقالی از حساب مستقل  عمومی                         000/30  

          خالص وجوه نقد حاصل از فعالیت های تامین مالی غیر سرمایه ای                    000/30                                                                            

. وجوه نقد حاصل از فعالیتهای سرمایه ای و تامین مالی مربوط :

(2)پیش در یافت از حساب مستقل                                           000/130

(9)پرداخت بخشی از پیش دریافت دریافتی از حساب مستقل خدمات آب    (6500)

3)تحصیل دارایهای سرمایه ای                                                 (000/130)

خالص وجه نقد مصرفی فعالیت های سر مایه ای تامین مالی مربوط                                                                                            (  6500 )                                                                                               

خالص افزایش در  وجه نقد ومعادل نفد                                                                                                 500/35    

موجودی نقد ومعادل نقد در 1/1/84                                                                                                             0                                                                                                                     

موجودی نقد ومعادل نقد در29/12/84                                                                  ۵۰۰/۳۵

 

 

 

 

صورت تطبیق مازاد خالص صور تحساب ارسالی به ادارات

بر  هزینه هاباخالص وجوه نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی

مازاد خالص صور تحسابهای ارسالی به ادارا بر هزینه ها                                   750/1

تعدیلات:

هزینه استهلاک(2000+2500+3500)                                                             000/8

افزایش در یافتنی هااز سایر حسابهای مستقل                                                   (750/18)

افزایش در موجودی ملزومات(61500-69100)                                                  (7600)

افزایش در اسناد هزینه پرداختی                                                                  28600

خالص وجوه نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی                                                 12000

 نمونه تستهای حسابداری دولتی کارشناسی ارشد حسابداری فراگیر پیام نور:

1-کدام یک از موارد زیر دلیل مناسب برای ایجاد یک حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی نیست؟

الف-بهبود مدیریت منابع

ب-افزایش موجودی نقد به منظور پرداخت بدهیهای احتمالی آتی

ج-تعیین کفایت بهای دریافت شده خدمات از مصرف کننده برای پوشش هزینه های عملیاتی

د-تعیین ارتباط منطقی بین هزینه ها ومنافع

2-در صورتی که حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی بخواهد بر«مبنای پرداخت بهای تمام شده»عمل کند،آیا بهای دریافتی بابت خدمات از مشتریان باید.....

الف-کل هزینه های مستقیم وغیر مستقیم عملیات حساب مستقل را پوشش دهد.

ب-حداقل هزینه های مستقیم عملیات حساب مستقل را پوشش دهد.

ج-کل هزینه های عملیاتی حساب مستقل را پوشش دهد وامکان توسعه آتی و جایگزینی داراییهای ثابت را فراهم کند.

د-هر یک از موارد فوق می تواند مبنای مناسبی برای اخذ بهای خدمات از استفاده کننده،با توجه به رویه انتخابی توسط دولت،باشد.

3-کدام یک از موارد زیر بیان درستی از نقش بودجه بندی در حسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی است؟

الف-مدیران حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی باید بصیرت لازم به منظور عمل کردن بر اساس بودجه قابل انعطاف،هماهنگ با رویه های قیمت گذاری وسایر رویه های تدوین شده به وسیله دستگاه قانونگذاری را داشته باشند.

ب-انجام مخارج از محل منابع حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی باید طبق اعتبارات مصوب قانونی باشد.

ج-برای اطمینان از رعایت اعتبارات مصوب،کلیه حسابهای مستقل خدمات و تدارکات داخلی باید از روشهای تامین اعتبار(تعهدات قطعی نشده)استفاده کنند.

د-مدیران حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی باید اطمینان یابند که کالا و خدمات به سایر حسابهای مستقل یا ادارات ارائه نمی شود مگر آنکه برای کالا یا خدمات سفارش داده شده اعتبار مصوب معتبر وجود داشته باشد.

4-ناحیه ماهدشت از یک مرکز داده پردازی متمرکز به عنوان حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی برای ارائه خدمات به سایر حسابهای مستقل وادارات استفاده می کند.درسال1379،حساب مستقل مزبور صورتحسابی در رابطه با  خدمات داده پردازی به مبلغ000/75هزار ریال به حساب مستقل پارکها وتفریحگاهها ارسال کرد.حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی ماهدشت چه حسابی را باید در رابطه با صورتحساب ارسالی به حساب مستقل پارکها و تفریحگاهها بستانکار کند؟

الف-مبادلات بین حسابهای مستقل

ب-صورتحسابهای ارسالی به ادارات

ج-انتقالات عملیاتی ورودی

د-هزینه های داده پردازی

5-طبق استانداردهای فعلی هیات استانداردهای حسابداری دولتی چه صورتهای مالی باید توسط یک حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی تهیه شود؟

الف-ترازنامه و صورت درامدها،مخارج و تغییرات در مازاد حساب مستقل

ب-ترازنامه، صورت درامدها،مخارج و تغییرات در مازاد حساب مستقل و صورت جریان وجوه نقد

ج-ترازنامه، صورت درامدها،مخارج و تغییرات در  سودتقسیم نشده و صورت جریان وجوه نقد

د-ترازنامه و صورت درامدها،مخارج و تغییرات در  سودتقسیم نشده

6-ارزش ویژه انتقالی از حساب مستقل عمومی به حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی،در ترازنامه حساب مستقل خدمات وتدارکات داخلی به عنوان.....................گزارش می شود.

الف-سرمایه اهدایی در بخش ارزش ویژه حساب مستقل

ب-سود تقسیم نشده در بخش ارزش ویژه حساب مستقل

ج-بدهی بلند مدت

د-یک قلم در انتهای صورت عملیات

7-کدام یک از موارد زیر به عنوان«وجوه نقد حاصل از فعالیتهای سرمایه گذاری»گزارش می شود؟

الف-خرید زمین

ب-بازپرداخت بدهی مربوط به سند وثیقه صادره برای خرید یک ساختمان

ج-بهره دریافتی مربوط به اسناد خزانه نگهداری شده به وسیله حساب مستقل

د-پیش دریافت از حساب مستقل عمومی به منظور تامین مالی خرید تجهیزات

8-طبق استانداردهای فعلی هیات استانداردهای حسابداری دولتی،داراییهای ثابت دریافتی از طریق هدیه یا کمک،یا تحصیل از محل کمکهای بلا عوض،پاداش و درآمدهای مشترک محدود شده برای تحصیل داراییهای ثابت باید..................................

الف-مستهلک شود.

ب- به حالت عادی مستهلک شود.

ج-بر طبق رویه ثابت،به اختیار واحد دولتی،مستهلک بشود یا نشود.

د-به حالت عادی مستهلک شود،اما هزینه استهلاک ممکن است به طور دلخواه به حساب ارزش ویژه اهدایی به جای سود تقسیم نشده بسته شود.

9-طبق استانداردهای حسابداری و گزارشگری مالی هیات استانداردهای حسابداری دولتی برای فعالیتهای تامین مالی دا رای خطر(ریسک)،یک حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی باید زمانی هزینه دعاوی و بدهی مربوط را شناسایی کند که ادعا اظهار شده باشد و...................

الف-احتمال معقولی برای وقوع زیان وجود داشته ومبلغ آن نیز به طور معقول قابل برآورد باشد.

ب-احتمال وقوع زیان وجود داشته و مبلغ به طور معقول قابل برآورد باشد.

ج-زیان تحقق یافته باشد،اما مبلغ آن به طور معقول قابل برآورد نباشد.

د-دادگاه شهرستان به نفع مدعی حکم صادر کرده باشد.

10-کدام یک از موارد زیر ابزار عملی برای انحلال یک حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی است که واحد دولتی دیگر به آن نیاز ندارد؟

الف-تبدیل داراییهای غیر نقدی حساب مستقل به وجوه نقد و انتقال آن به یک حساب مستقل دیگر یا تقسیم آن بین سایر حسابهای مستقل.

ب- انتقال داراییهای حساب مستقل به یک حساب مستقل دیگر که قصد ادامه همان فعالیت یا فعالیتهای عملیاتی مشابه حساب مستقل منحل شده را دارد.

ج-انتقال داراییهای حساب مستقل کلا به یک حساب مستقل دیگر یا تقسیم آن بین حسابهای مستقل دیگری که قصد ادامه همان فعالیتها یا فعالیتهای عملیاتی مشابه حساب مستقل منحل شده را ندارند.

د-هیچ یک از موارد فوق با هیچ ترکیبی.

 

10.                  هزینه اداری 350                                    350=10%×3500


کلمات کلیدی: حسابداری دولتی
 
 
 
 
pcjava