حسابداری سیستمهای باز نشستگی کارکنان بخش عمومی
ساعت ۸:٢۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱٤ آبان ۱۳۸٧  

چکیده فصل١٢ جلد دوم نشریه شماره۱۴۶ سازمان حسابرسی:

«کتاب حسابداری سازمانهای دولتی وموسسات غیرانتفاعی»

 

 

         این حسابها که گاه حسابهای مستقل امانی بازنشستگی نیز خوانده می شوند،حسابهای مستقلی هستند که هم اصل وهم درآمدشان برای اهداف معین قابل مصرف است.

         این سیستم حسابداری،از الگوی عمومی حسابداری حسابهای مستقل(تجاری)پیروی می کند که البته بسیاری از مشکلات حسابداری آن هنوز حل نشده است.

         این سیستم حسابداری به عنوان حسابهای مستقل امانی عمومی طبقه بندی می شوند اگرچه ذینفعان آن افراد هستند.

*وقتی یک سیستم بازنشستگی کارکنان بخش عمومی به عنوان بخشی ازواحد گزارشگری دولتی در نظر گرفته شود،اطلاعات مالی آن در صورتهای مالی ترکیبی بر مبنای تعهدی درج می شود.
*اطلاعات مربوط به حسابهای مستقل بازنشستگی همراه با حسابهای مستقل امانی غیر قابل مصرف در صورت ترکیبی درج می شود،اما در صورت جریان وجوه نقد درج نمی شود.
*استانداردهای هیات استانداردهای حسابداری دولتی سیستمهای بازنشستگی کارکنان بخش عمومی را موظف به ارائه صورت جریان وجوه نقد نمی کند ضمن اینکه آنها را از تهیه آن منع هم نکرده است.

 


*لازم است بین حسابداری حسابهای مستقل امانی بازنشستگی و مسولیت واحد دولتی به عنوان کارفرما برای ثبت مخارج،هزینه هاوبدهیهای مربوط به طرحهای بازنشستگی تمایز قائل شد.
*الزامات حسابداری وگزارشگری مالی سیستمهای بازنشستگی کارکنان بخش عمومی وکارفرمایان دولتی هنوز ازطرف هیات استانداردهای حسابداری دولتی به شکل نهایی منتشر نشده است.
*  انتظار می رود استانداردهای مزبور شبیه به استانداردهای ارائه شده در بخشهای
Pe5وPe6بیانیه های هیات استانداردهای حسابداری دولتی باشد که مثال بیان شده بر مبنای این بخشها است.

اهداف گزارشگری مالی:

         هدف اصلی افشاهای بازنشستگی به وسیله سیستمهای بازنشستگی کارکنان بخش عمومی وکارفرمایان دولتی ارائه اطلاعات مورد نیاز استفاده کنندگان به منظور ارزیابی موارد زیر است:

الف-وضعیت وجوه یک سیستم بازنشستگی کارکنان بخش عمومی بر مبنای فرض تداوم فعالیت.

ب-میزان موفقیت بدست آمده درانباشت داراییها جهت پرداخت مزایا در سررسید.

ج-تعیین اینکه آیا کارفرمایان سهم خود رابرمبنای تعیین شده پرداخت می کنند.

 

الزامات مربوط به صورتهای مالی اساسی:

 

         صورتهای مالی سالانه سیستمهای بازنشستگی کارکنان بخش عمومی باید در بر گیرنده مطالب زیر باشد:

الف-ترازنامه نشان دهنده جمع داراییها،بدهیهاوجمع ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده.

ب-صورت درآمد ،هزینه هاو تغییرات در مازاد حساب مستقل

ج-یادداشتهای توضیحی مورد لزوم همراه صورتهای مالی به منظور ارایه منصفانه،شامل اطلاعات مربوط به:

          وجوه تعیین شده مقرر

         و سهم واقعی پرداخت شده.

 

الزامات مربوط به گزارش مالی جامع سالانه:

         علاوه بر صورتهای مالی و یادداشتهای توضیحی همراه،گزارش مالی جامع سالانه سیستمهای بازنشستگی کارکنان بخش عمومی باید در بر گیرنده اطلاعات مکمل مقرر روند اطلاعات  تاریخی دهساله یا اطلاعات سالهای در دسترس(به شکل صورتها،جداول،داده های آماری،یا سایر اطلاعات) باشد که روند اطلاعات مقرر عبارت است از:

         الف-خالص داراییهای در دسترس برای مزایا

         بدهی مزایای بازنشستگی

        بدهی مزایای بازنشستگی بلا محل

        حقوق و دستمزد سالانه پرداختی

ب-درآمدها بر مبنای منبع
    -هزینه ها بر مبنای منبع
   - افشاء سهم کارفرمایان هم ریالی وهم درصدی از حقوق و دستمزد سالانه پرداختی
   - ارائه هم سهم پرداخت شده و هم سهم مقرر برای آن سالها در صورت مغایرت

 

الزامات گزارشگری مالی کارفرمایان دولتی:

         درصورتی که سیستمهای بازنشستگی جزیی از واحد گزارشگری کارفرما باشد:

-واحدهای دارای کارفرمای دولتی موظف به ارائه صورتهای مالی سیستمهای بازنشستگی در صورتهای ترکیبی مالی سالانه واحد گزارشگری کارفرما هستند.

-در این صورت ترازنامه سیستمهای بازنشستگی باید به شکلی شبیه به ترازنامه سایر حسابهای مستقل و واحدهای وابسته تهیه وتنظیم شود.

-در ترازنامه ترکیبی،مازاد حساب مستقل سیستمهای بازنشستگی باید به صورت یک قلم مجزا تحت سرفصل اندوخته سیستم بازنشستگی کارکنان نشان داده شود.

         درصورتی که سیستمهای بازنشستگی جزیی از واحد گزارشگری کارفرما نباشد:

-کارفرمایان دولتهای محلی وایالتی مشمول پرداخت سهم خود به سیستمهای بازنشستگی دارای کارفرمای واحد،به عنوان بخشی از واحد گزارشگری کارفرما در نظر گرفته نمی شوند.

-کارفرمایان  باید مبلغ سهم محاسبه شده را بعنوان خرج حسابهای مستقل دولتی وهزینه حسابهای مستقل سرمایه ای(تجاری)گزارش کنند.

-مبلغی که بوسیله حساب مستقل دولتی تامین اعتبار نشده،باید به عنوان بلا محل در گروه حساب بدهیهای بلند مدت عمومی گزارش شود.

-مبالغی که بوسیله حسابهای مستقل سرمایه ای(تجاری)یا حسابهای مستقل امانی غیر قابل مصرف تامین اعتبار نشده،باید به عنوان بدهی حسابهای مستقل مزبور افشا شود.

مثال سیستمهای بازنشستگی کارکنان بخش عمومی:

فرض کنید ترازنامه اول دوره مالی در 31 شهریور 0x13به شرح زیر است:

سیستم بازنشستگی کارکنان دولت

ترازنامه

در تاریخ 31 شهریور 0x13

(ارقام به هزار ریال)

داراییها:

موجودی نقد

بهره دریافتنی

سرمایه گذاریها:

اوراق قرضه به بهای تمام شده مستهلک شده

(ارزش بازار590/347/66)

سهام عادی به بهای تمام شده

(ارزش بازار650/703/33)

اسنادتجاری وقراردادهای بازخرید به بهای تمام شده

(ارزش بازار205/660/12)

اثاثه و منصوبات

(خالص،استهلاک انباشته673/17)

جمع داراییها

بدهیها:

حسابها و هزینه های پرداختنی

خالص داراییهای دردسترس برای مزایا

 

 

 

569/28

612/507/2

 

 

976/603/71

 

205 /957/31

 

401/570/12

 

644/22

407/690/118

 

581/401

826/288/118

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مازاد حساب مستقل:

ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده:

پرداختنی به بازنشستگان و ذینفعان جاری

پرداختنی به اعضای دارای اختیار منقضی شده

ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده کارکنان فعال:

سهم اعضا

سهم کارفرما

جمع ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده

ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده بلامحل

مازاد حساب مستقل

*ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده:

              -پرداختی به بازنشستگان و ذینفعان جاری

             -پرداختی به اعضای دارای اختیار منقضی شده

             -پرداختی به کارکنان فعال

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

185/492/26

295/980/2

 

283/841/31

701/241/76

464/555/137

(638/266/19)

826/288/118

 

 

 

 

 

 

 

 

ثبت های عملیات سال مالی منتهی به 31شهریور ماه 1x13

وصول بهره دریافتنی تحقق یافته در31شهریور 0x13:

1)مـــوجـــــــــــــودی نقد       612/507/2

 

         بهره دریافتنی                        612/507/2  

 

 

دریافت نقدی سهم اعضا و سهم کارفرما: 

2)مـــوجـــــــــــــودی نقد       692/135/22

 

                                       درآمدها-سهم اعضا        400/009/8

                                     درآمدها-سهم کارفرما        292/126/14

 

 

         ثبت مزایای سالانه ومزایای ازکارافتادگان به عنوان بدهی:

         3) مزایای سالانه        448/134/3

             مزایای ازکارافتادگان  590/287

           

                    حسابهاوهزینه های پرداختنی 038/422/3

 

 

 

 

 

 

 

پرداخت نقدی حسابها وهزینه های پرداختنی:

4)حسابهاوهزینه های پرداختنی 969/571/3

 

               مـــوجـــــــــــــودی نقد 969/571/3

 

 

پرداخت نقدی به کارکنان بازخریدی ومستعفی:

5)پرداخت به کارکنان بازخریدی ومستعفی 265/057/2

 

                              مـــوجـــــــــــــودی نقد         265/057/2

 

دریافت نقدی سود سرمایه گذاری و تحقق یافتن درآمد بهره:

 6) موجودی نقد        769/440/9

         بهره دریافتنی    076/822/4

              

                  سود سرمایه گذاری 845/262/14

 

 

دریافت نقدی بهای تمام شده اسناد تجاری وقراردادهای بازخرید در سررسید:

7)مـــوجـــــــــــــودی نقد       568/354/1

         اسناد تجاری وقراردادهای بازخرید 568/354/1

 

فروش نقدی سهام عادی:

8-الف)مـــوجـــــــــــــودی نقد       867/293/6

               سهام عادی                        867/293/6

 

از مبلغ فروش نقدی سهام عادی مبلغ364/536/1درسهام عادی جدید ومابقی مبلغ در اوراق قرضه مجددا سرمایه گذاری شد،همچنین مبلغ 967/229/29نیز در اوراق قرضه سرمایه گذاری شد:

8-ب)اوراق قرضه    470/987/33

       سهام عادی       364/536/1    

              موجودی نقد                   834/523/35

 

 

پرداخت نقدی هزینه های اداری:

9)هزینه های اداری        219/568

 

                     مـــوجـــــــــــــودی نقد         219/568

 

فروش  نقدی اثاثه اداری به مبلغ 059/6 با 000/5استهلاک انباشته و بهای تمام شده059/11:

  10)مـــوجـــــــــــــودی نقد       059/6

      استهلاک انباشته-اثاثه اداری   000/5

                          اثاثه اداری                 059/11

 

 

پرداخت نقدی بابت خرید اثاثه اداری جدید:

11)اثاثه اداری        000/15

                     مـــوجـــــــــــــودی نقد         000/15

 

منظور هزینه استهلاک سالانه اثاثه اداری به حساب هزینه های اداری:

12)هزینه های اداری        000/12

 

              استهلاک انباشته-اثاثه اداری 000/12

 

 

         بستن حسابهای موقت سال جاری:

13) درآمدها-سهم اعضا            400/009/8

        درآمدها-سهم کارفرما        292/126/14

       سود سرمایه گذاری           845/262/14

           مزایای سالانه                                448/134/3

             مزایای ازکارافتادگان                    590/287

      پرداخت به کارکنان بازخریدی ومستعفی   265/057/2

            هزینه های اداری                          219/580

       سود خالص عملیاتی                        015/339/30

 

 

 

         ثبت تغییرات اجزای مازاد حساب مستقل بر اساس اطلاعات آماری:

14) سود خالص عملیاتی                     015/339/30                   

  ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده پرداختنی:

     بازنشستگان و ذینفان جاری                              330/748/5

    اعضای منقضی شده بازخریدی و مستعفی              015/630

ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده کارکنان فعال:

    سهم اعضا                                                200/945/6

    سهم کارفرما                                               080/704/16

    ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده بلامحل            390/311

 

  

 

سیستم بازنشستگی کارکنان دولت

ترازنامه

در تاریخ 31 شهریور 1x13

داراییها:

موجودی نقد

بهره و سود سهام دریافتنی

سرمایه گذاریها:

اوراق قرضه به بهای تمام شده مستهلک شده

(ارزش بازار049/492/85)

سهام عادی به بهای تمام شده

(ارزش بازار177/206/30)

اسنادتجاری وقراردادهای بازخرید به بهای تمام شده

(ارزش بازار000/264/11)

جمع سرمایه گذاریها

اثاثه و منصوبات

(خالص،استهلاک انباشته673/24)

جمع داراییها

بدهیها:

حسابها و هزینه های پرداختنی

خالص داراییهای دردسترس برای مزایا

 

 

849/30

076/822/4

 

 

446/591/105

 

702/199/27

 

833/215/11

981/006/144

 

585/19

491/879/148

 

650/251

841/627/148

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مازاد حساب مستقل:

ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده:

پرداختنی به بازنشستگان و ذینفعان جاری

پرداختنی به اعضای دارای اختیار منقضی شده

ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده کارکنان فعال:

سهم اعضا

سهم کارفرما

جمع ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده

ارزش فعلی مزایای پیش بینی شده بلامحل

مازاد حساب مستقل

یادداشتهای توضیحی همراه صورتهای مالی می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

515/240/32

310/610/3

 

483/786/38

781/945/92

089/583/167

(248/955/18)

841/627/148

 

 

 

 

 

 

 

 

                                            سیستم بازنشستگی کارکنان دولت

صورتهای مالی نمونه

صورت درآمدها، هزینه ها و تغییرات در مازاد حساب مستقل

برای سال منتهی به 31 شهریور 1x13

(ارقام به هزار ریال)

درآمد عملیاتی:

سهم اعضا

سهم کارفرما                    

درآمد سرمایه گذاری

جمع درآمدهای عملیاتی

هزینه های عملیاتی:

مزایای سالانه

مزایای از کار افتادگان

پرداخت به کارکنان مستعفی

هزینه های اداری

جمع هزینه های عملیاتی

سود خالص عملیاتی

مازاد حساب مستقل در 1مهر 0x13

مازاد حساب مستقل در 31شهریور 1x13

 

         یادداشتهای توضیحی همراه صورتهای مالی

 

 

                             

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

400/009/8

292/126/14

845/262/14

537/398/36

 

448/134/3

590/287

265/057/2

219/580

522/059/6

015/339/30

826/288/118

841/627/148


کلمات کلیدی: حسابداری دولتی
 
 
 
 
pcjava